Πρωτότυπα μηνύματα του Αρχιεπισκόπου κ. Ιερώνυμου προς εκπαιδευτικούς και μαθητές !


Ανοιχτή επιστολή προς τους Εκπαιδευτικούς απέστειλε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, επί τη ευκαιρία της νέας σχολικής χρονιάς

Η επιστολή του Αρχιεπισκόπου έχει ως εξής:

Αγαπητοί μου,

Θα πρέπει να παραδεχθώ από την αρχή της χάραξης των γραμμών αυτών, ότι κινητήριος μοχλός της επιστολής αυτής είναι η αδυναμία μου να σας δω όλους από κοντά. Να χαρώ την ομορφιά της επικοινωνίας μαζί σας.

Όμως στον σκληρό πυρήνα της αδυναμίας αυτής κρύβεται η ελπίδα ότι, κάνοντας το πρώτο βήμα μιας επιστολής, θα προκύψουν τα επόμενα.

Αυτά που όσο λίγα και αν είναι, ακόμα και αν το μόνο εφόδιο που έχουν είναι η «δυστοκία να εκστρατεύσουν εναντίον του λιγοστού χρόνου, που το έδαφός του ήδη έχει καταληφθεί από τις πολεμοχαρείς καθημερινές έννοιες»(1) , η ενότητά τους δημιουργεί τη συνάντηση. Ακόμα καλύτερα εφόσον η θέληση ευλογηθεί, τη συνοδοιπορία.

Δεν θα ήθελα να αρκεστούμε σε πολυδιατυπωμένες ευχές, στη «Λερναία κοινοτυπία»(2) , με αφορμή την αρχή της νέας σχολικής χρονιάς.

Επιθυμώ μόνο να θυμηθούμε, να προβληματιστούμε, να διαλεχθούμε και να υπερβούμε. Δεν με ενοχλεί η διαφωνία. Σαν πατέρας πολλά χρόνια ασκούμαι σε αυτή. Δεν με ενοχλεί ότι ίσως «η μνήμη να είναι απλώς το φιλολογικό ψευδώνυμο της λήθης»(3) αρκεί να μην αφανίζεται η έγνοια για τα παιδιά μας. Μου αρκεί η υπέρβαση. Η δυνατότητα να αλλάζουμε ζωή, όταν ο ποιητής τονίζει το λάθος με θαυμαστικό.(4)

Απαιτείται από όλους μας αυτός ο αγώνας. Για πολλούς λόγους. Θα μνημονεύσω μερικούς:

1. « Η βία, ογκηρή και βροντώδης, σέρνεται (ξανά) σαν ερπετό αποκαλύψεως, σπαράσσοντας τη σάρκα του ανθρώπου, για να αποστή του Χρέους του…»(5) . Η βία των νέων δηλώνει διαμαρτυρία στην απουσία ή στην παραμόρφωση της πατρότητας.

2. Όπως υποστηρίζουν πολλοί σύγχρονοι διανοητές, η εποχή μας δεν επιθυμεί πρόσωπα με ρόλους αλλά άτομα. «Μονάχα άτομα ανέστια και ξεριζωμένα από κάθε παρελθόν και επιπλέον ρηχά και ετερόνομα, εξαιτίας του φόβου μην παρεκκλίνουν από τους κανόνες της μόδας. Άτομα που συμπεριφέρονται στους άλλους ανθρώπους σαν να ήταν “αντικείμενα κατανάλωσης”. Άτομα, τέλος, για τα οποία το δυσκολώτερο πράγμα είναι να μπορέσουν να αγαπήσουν τον πλήσιον τους».(6)

3. Τα παιδιά μας ωθούνται να επιλέξουν ένα κόσμο που δεν έχει παρελθόν. Δεν υπάρχουν σε αυτόν μεγάλες πνευματικές αξίες, παραδόσεις. Δεν υπάρχουν κείμενα τα οποία θα μυούν το νέο στην περιπέτεια της ανακάλυψης. Αντίθετα, όλα και η εκπαίδευση μετατρέπεται σε τεχνική που ετοιμάζει καταναλωτές.

Είναι σαφές ότι απαιτείται από εμάς μια πατρότητα, η οποία είναι κατ’ εικόνα της θείας. Τα παιδιά μας χρειάζονται την πατρότητα της περιχώρησης αγάπης και ελευθερίας, ενότητας και διαφοράς. Μια πατρότητα συνώνυμη της δωρεάς (7) όπως τη διαπιστώνουμε στην παραβολή του φιλεύσπλαχνου πατέρα.

Ο ποιητής προσθέτει: «Τις ημέρες εκείνες έκαναν σύναξη μυστική τα παιδιά και λάβανε την απόφαση, επειδή τα κακά μαντάτα πλήθαιναν στην πρωτεύουσα, να βγουν έξω σε δρόμους και πλατείες, με το μόνο πράγμα που τους είχε απομείνει: μια παλάμη τόπο κάτω από τ’ ανοικτό πουκάμισο, με τις μαύρες τρίχες και το σταυρουδάκι του ήλιου. Όπου είχε κράτος και εξουσία η Άνοιξη».(8)

Η Άνοιξη είναι ένα σχολείο που δεν είναι «κολέγιο επικοινωνίας» αλλά θεσμός μετάδοσης. Σε αυτό το σχολείο ο δάσκαλος δεν είναι εμψυχωτής αλλά ανθρωποποιός

Ο Αγ. Αντώνιος υποστήριζε: «Ανθρωποποιός πρέπει να λέγεται αυτός που μπορεί να εξημερώσει εκείνους που δεν έχουν παιδεία, ώστε να αγαπήσουν τους λόγους και την αγωγή.»(9)

Τα παιδιά μας διψούν για αγάπη και νόημα ζωής. Για το λόγο αυτό όλοι μας πρέπει να μετρήσουμε το «έχειν» μας. Η μοναχικότητα που ζουν στο διαδίκτυο, στα παιχνίδια τους, στα SMS «…δεν είναι σκιά. Είναι ένα σαρκώδες ογκωδέστατο ΄΄θέλω΄΄(10) που εμείς τα διδάξαμε».

Είναι αλήθεια ότι εμείς οι ενήλικες ζήσαμε πολύ κοντά στο περιττό και μας στοιχίζει να το στερηθούμε πιο πολύ απ’ όσο στοιχίζει να στερηθούμε το απαραίτητο. Όμως δεν υπάρχει άλλος δρόμος στη γη για να περάσει η Άνοιξη παρά η έξοδός μας από το περιττό. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την συνοδοιπορία όλων για χάρη όσων αγαπάμε.

Ο ποιητικός λόγος υποστηρίζει ότι «η προσευχή…τείνει την άδεια παλάμη της, περιμένοντας να την ελεήσει η πίστη με Θεό». Με τον ίδιο τρόπο τείνω την άδεια παλάμη μου περιμένοντας την αγάπη σας να την ελεήσει με πίστη, αγάπη στα παιδιά και συνοδοιπορία.

Σημειώσεις

1. Παράφραση μιας φράσης από την ομιλία της Κ.Δημουλά με τίτλο « Έρανος σκέψεων για την ανέγερση τίτλου υπέρ της αστέγου αυτής ομιλίας», εκδ. Ίκαρος, Αθήνα 2009, σ. 12.

2. Ό.π. σ. 14.

3. Ό.π. σ. 20.

4. Γ. Σεφέρη «Ποίηση», εκδ. Ίκαρος.

5. Χρ. Μαλεβίτση, «Η τραγωδία της Ιστορίας», εκδ. Δωδώνη, Αθήνα 19803, σ. 223.

6. Μιχ. Πάγκαλου, «Η αναζήτηση του Θεού στην καπιταλιστική κοινωνία», στο ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ, τ.1819, Φεβρουάριος 2009, σ. 265.

7. Στ. Φωτίου, «Αντινεανική κοινωνία» στο Αγωγή Νεότητας, εκδ. Αρμός, Αθήνα 2003, σ. 61.

8. Οδ. Ελύτη, « Άξιον Εστί», Ανάγνωσμα τρίτο, Η μεγάλη έξοδος, στο Ποίηση, εκδ. Ίκαρος, σ. 149.

9. Φιλοκαλία τ. Α΄.

10. Κ. Δημουλά, ό.π., σ.22

( http://www.romfea.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=3058&Itemid=2 )

Προς τους μαθητές και τις μαθήτριες των Δημοτικών Σχολείων με την ευκαιρία της ενάρξεως του Νέου Σχολικού έτους 2009-10

10/9/2009

Αγαπητά μου παιδιά,

Πριν από πολλά χρόνια ένα παιδί, ένας μικρός πρίγκιπας, συνάντησε ένα γεωγράφο ο οποίος κατέγραφε σε ένα μεγάλο βιβλίο, βουνά, ποτάμια και αστέρια. Το παιδί ζήτησε από το γεωγράφο να καταγράψει το λουλούδι του. Ο γεωγράφος όμως του είπε:

-Τα λουλούδια δεν τα γράφουμε.

-Και γιατί; Αφού είναι το πιο όμορφο!

-Γιατί τα λουλούδια είναι εφήμερα.

Και ο γεωγράφος εξήγησε στο μικρό πρίγκιπα ότι εφήμερο σημαίνει «εκείνο που κινδυνεύει γρήγορα να χαθεί».

Το παιδί όμως όταν άκουσε τα λόγια του γεωγράφου στεναχωρήθηκε πολύ. Είχε μόλις συνειδητοποιήσει ότι το λουλούδι του κινδύνευε γρήγορα να χαθεί.

Όλοι οι άνθρωποι στη διάρκεια της ζωής τους αγωνίζονται να αποκτήσουν την αρετή της διάκρισης του σημαντικού από το ασήμαντο, του αιώνιου από το εφήμερο. Να μην παρασύρονται από αυτά που θεωρούν σπουδαία και να χάνουν ο, τι είναι πραγματικά όμορφο και σημαντικό.

Στο σχολείο με τη βοήθεια των δασκάλων σας, των βιβλίων, των βιβλιοθηκών, των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που προσφέρονται όλο το έτος μαθαίνετε αυτή την αρετή. Η αγωγή είναι ένας τρόπος να φωτίσουμε όχι μόνο το μυαλό μας αλλά και την καρδιά μας.

Κάθε ημέρα είναι ένα σκαλοπάτι που μας βοηθά να αντιληφθούμε καλύτερα όλα όσα βλέπουμε και να κατανοούμε τη βαθύτερη αξία τους.

Αγαπητά μου παιδιά,

Φυλάξτε μέσα στην καρδιά σας αυτές τις καθημερινές ανακαλύψεις. To φως των γνώσεων που αποκτάτε, ώστε με τη Χάρη του Θεού, μία ημέρα να μπορείτε να υπερασπιστείτε με τις γνώσεις και την αγνότητα της ψυχής σας, την ομορφιά και την ύπαρξη των λουλουδιών και του κόσμου, τα οποία καταστρέφονται γιατί οι μεγάλοι δεν θεωρούμε ότι είναι το ίδιο σπουδαία.

Καλή και ευλογημένη χρονιά.

Ο Αρχιεπίσκοπος

Προς τους μαθητές και τις μαθήτριες των Γυμνασίων και Λυκείων με την ευκαιρία της ενάρξεως του Νέου Σχολικού έτους 2009-10

10/9/2009

Αγαπητά μου παιδιά,

Σε ένα σύγχρονο τραγούδι(1)ακούμε:

«Φυσάει κόντρα σε ολάκερη γη

τ’ άγρια πετούμενα δεν βρίσκουν πηγή,

δεν αντέχω της βολής τη σιγή…».

Δεν είναι η πρώτη φορά που ενάντιοι άνεμοι κάθε λογής εμποδίζουν την ανάσα του ανθρώπου που θέλει να είναι ελεύθερος. Επίσης δεν είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του ανθρώπου που το βόλεμα είναι ο εχθρός όχι μόνο των νέων ανθρώπων αλλά κάθε ανθρώπου που έχει όραμα. Σε αυτό τον αγώνα υπήρξαν πολλοί νικημένοι αλλά και πολλοί νικητές.

Ανατέμνοντας τους λόγους της ήττας αλλά και της νίκης των ανθρώπων που πάλεψαν θα ανακαλύψουμε πολλά κοινά στοιχεία. Το πρώτο στοιχείο είναι η ίδια η ανθρώπινη φύση. Το δεύτερο ουσιαστικό είναι η δυνατότητα καλλιέργειάς της. Και το τρίτο, το όραμα και η θέληση για υπέρβαση.

Στην εποχή μας, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, έχετε την ευλογία της πρόσβασης στο αγαθό της Παιδείας. Δυστυχώς όμως οι ενάντιοι «άνεμοι» είτε διαστρεβλώνουν την παιδεία σε αποκλειστική παροχή επαγγελματικής εκπαίδευσης, είτε εμποδίζουν αυτή τη δυνατότητα όπως συμβαίνει σε πάρα πολλά παιδιά σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Δεν είναι καθόλου σπάνιο φαινόμενο η Παιδεία, να θυσιάζεται στο βωμό της εξασφάλισης ενός αβέβαιου μέλλοντος. Η θυσία αυτή όμως έχει τίμημα τη σιωπή της αμάθειας, την αδιαφορία για τον άνθρωπο και τις ουσιαστικές ανάγκες του. Η σιωπή, όπως ισχυρίζεται ο ποιητής, καταδικάζει τους ανθρώπους να μένουν «ιδανικοί και ανάξιοι εραστές των απομακρυσμένων θαλασσών και των γαλάζιων πόντων» χωρίς να σκίσουν ποτέ «τη θολή γραμμή των οριζόντων» που ζωγραφίζει η ανατολή στο ξεκίνημα κάθε ημέρας.

Αγαπητά μου παιδιά,

Μην ενδώσετε στις σειρήνες της επιλεκτικής κατάρτισης, μη φοβηθείτε την αβεβαιότητα που πλήττει τις κοινωνίες μας, μη δειλιάσετε μπροστά στο ενδεχόμενο της αποτυχίας, μη συρρικνώσετε τα όνειρά σας. Αντίθετα διψάστε για την αλήθεια. Απλώστε τα όνειρά σας. Αναζητήστε την ουσία των πραγμάτων. Δημιουργείστε τον εαυτό σας.

Να θυμάστε πάντοτε ότι:

«…Στα αγάλματα της αγωνίας

Στις υγρές σιωπές

Υπάρχει ένα πρόσωπο

Τόσο πολύ βγαλμένο από τα δάκρυα

Τόσο ακατανόητο

Τόσο ζεστό στο χέρι που του γνέφει

Ένα άλλο πρόσωπο…»(2), το πρόσωπο του Χριστού.

Καλή καί ευλογημένη χρονιά

________________________________________

Σημειώσεις

1. «Φυσάει κόντρα» , στίχοι Β.D Foxmoor, Μουσική Active Member

2. «Οδ. Ελύτη «Ελιγμός»

Καλή και ευλογημένη σχολική χρονιά. Καλή και ευλογημένη ιεραποστολική χρονιά.

This entry was posted in Ελλάδα - Greece and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s