Ο Τριαδικός Θεός και οι δύο φύσεις του Ιησού Χριστού στο έργο του Ιππολύτου Ρώμης ( τέλος 2ου-αρχές 3ου αιώνα μ.X )


Η τριαδολογία και η περί δύο φύσεων διδασκαλία του Ιππολύτου Ρώμης

Ο Ιππόλυτος Ρώμης υπήρξε ένας από τους πρώιμους Εκκλησιαστικούς συγγραφείς (τέλος 2ου – αρχές 3ου αιώνα μ.Χ.) Την δογματική του σκέψη την ανέπτυξε, αντιμετωπίζοντας τους αιρετικούς που είχαν αναφανεί εκείνη την εποχή.

Την σκέψη του λοιπόν αυτή, θα την παρακολουθήσουμε, μέσα από την καταπολέμηση ενός αιρεσιάρχη εκείνης της εποχής και πιο συγκεκριμένα του αιρεσιάρχη Νοητού.

250px-Catacomb_stayros01 Σταυρός σε κατακόμβη !

Ο Νοητός κατάγονταν από την Σμύρνη και υποστήριζε πως ο Χριστός δεν είναι ένα από τα πρόσωπα της Αγίας Τριάδας δηλαδή ο Υιός, αλλά είναι ο Πατέρας που γεννήθηκε, έπαθε και απέθανε. Γι’ αυτό άλλωστε αυτός και οι οπαδοί του ονομάζονταν Πατροπασχίτες, ισχυριζόμενοι πως έπαθε ο Πατέρας.

Η αίρεση αυτή είναι γνωστή και ως Μοναρχιανισμός γιατί προσπαθεί να διασώσει την Μοναρχία του Θεού, δηλαδή πως υπάρχει μόνο ένας Θεός.

Όλες αυτές οι αιρέσεις, όπως και οι κατοπινές μεγάλες π.χ. Αρειανισμός, δεν μπορούν να δεχτούν, πως είναι δυνατόν να υπάρχει ένας Θεός, ο οποίος όμως δεν αποτελείται από ένα πρόσωπο, αλλά από τρία πρόσωπα, τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα.

Και όλα αυτά συνέβησαν και συμβαίνουν, για να επαληθευτεί πιθανόν, αυτό που λέχθηκε, από τους μεγάλους φιλοσόφους (Φρόιντ, Φόιερμπαχ κ.λ.π.) πως ο Θεός είναι η αντανάκλαση και η επιθυμία του ανθρώπου. Αφού – λένε οι αιρετικοί – ο άνθρωπος ως ύπαρξη και οντότητα είναι ένας και μόνος του, κατ’ ανάγκη και ο Θεός θα είναι και αυτός ένας και μόνος του.

Δεν μπορεί να χωρέσει το μυαλό τους πως είναι δυνατόν να υπάρχει μια οντότητα, η οποία – σκάνδαλο βέβαια για το ανθρώπινο μυαλό – δεν είναι μόνη της αλλά αποτελείται από τρία πρόσωπα ή υποστάσεις.

Ο Ιππόλυτος Ρώμης για να αντιμετωπίσει τον Νοητό και τους Μοναρχιανούς Πατροπασχίτες, γράφει το σύγγραμμα «Εις αίρεσιν Νοητού», όπου αναιρεί σημείο προς σημείο την αίρεση αυτή.

Και πως το κάνει; Χρησιμοποιώντας τι άλλο, παρά την Αγία Γραφή.

Το σύγγραμμα του αυτό, είναι πολύτιμο για μας, επειδή όχι μόνο μπορούμε να δούμε, αλλά και επιπλέον να αποδείξουμε, πως παρόλο που ο Ιππόλυτος Ρώμης, γράφει σχεδόν ένα αιώνα πριν τις μεγάλες Οικουμενικές Συνόδους, η δογματική του σκέψη, δεν διαφέρει σε τίποτα – εκτός από κάποια σημεία της φρασεολογίας του – από τη δογματική σκέψη, των μετέπειτα μεγάλων Εκκλησιαστικών Πατέρων (Αθανασίου, Γρηγορίου Θεολόγου, Ιωάννη Δαμασκηνού κ.λ.π.).

Δηλαδή πως υπάρχει μια συνέχεια στην Ορθόδοξη Δογματική σκέψη, από την πρώιμη περίοδό της μέχρι και την κατοπινή της.

Και το εκπληκτικότερο όλων. Η φρασεολογία του σε κάποια σημεία θυμίζει, όχι μόνο την φρασεολογία των Οικουμενικών Συνόδων αλλά φρασεολογία που ανευρίσκουμε στο «Σύμβολο της Πίστης», το γνωστό σε όλους μας «Πιστεύω».

Όλα αυτά είναι και μια απάντηση σε όσους από τους αιρετικούς (Μάρτυρες του Ιεχωβά κ.λ.π.) υποστηρίζουν, πως η πρώιμη δογματική σκέψη όσον αφορά την Αγία Τριάδα και τις δυο φύσεις του Χριστού, όχι μόνο είναι διαφορετική, αλλά και τελείως αντίθετη με την δογματική των μεγάλων Οικουμενικών Συνόδων.

Γι’ αυτό και σε όλους αυτούς, τους αφιερώνουμε το άρθρο αυτό.

Τα αποσπάσματα που θα χρησιμοποιήσουμε από το σύγγραμμα του Ιππολύτου «Εις αίρεσιν Νοητού», θα τα έχουμε σε κάπως ελεύθερη μετάφραση, για να βγαίνει νόημα. Για να μην κατηγορηθούμε όμως πως μεροληπτούμε, θα παραθέσουμε και το αρχαίο κείμενο.

Προς υποβοήθηση του αναγνώστη, χρησιμοποιούμε άλλη γραμματοσειρά για το αρχαίο και άλλη για το νεοελληνικό κείμενο

Η ΤΡΙΑΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΙΠΠΟΛΥΤΟΥ ΡΩΜΗΣ

Πριν αρχίσουμε να εκθέτουμε τα Τριαδολογικά χωρία του Ιππολύτου, αξίζει πιστεύουμε να αναφέρουμε μια αποστροφή του, που έχει σχέση με την τακτική των αιρετικών. Και αυτή δεν είναι άλλη από την πανούργα ενέργειά τους, να περικόπτουν τα χωρία (κομμάτια) της Γραφής, για να βγει το επιθυμητό γι’ αυτούς αποτέλεσμα.

Τελικά οι αιρετικοί όλων των εποχών όλοι ίδιοι είναι. Το ίδιο τέχνασμα πάντα και πάντοτε:

«Ὁπόταν γὰρ θελήσωσιν πανουργεύεσθαι, περικόπτουσι τάς Γραφὰς». «Εις αίρεσιν Νοητού» VI, 35.

Δηλαδή: «Διότι όταν θέλουν να φερθούν πανούργα, ακρωτηριάζουν τις Γραφές».

Ας δούμε τώρα τα πιο σημαντικά Τριαδικά χωρία, του Ιππολύτου Ρώμης. Είναι τόσο ξεκάθαρα που δεν επιδέχονται καμία αμφισβήτηση ή παρερμηνεία.

«Πολλὰ δὲ καὶ ἕτερα, μᾶλλον δὲ πάντα ἐστὶν μαρτυροῦντα τῇ ἀληθείᾳ. Ἀνάγκην οὖν ἔχει καὶ μὴ θέλων ὁμολογεῖν Πατέρα Θεὸν παντοκράτορα, καὶ Χριστὸν Ἰησοῦν Υἱὸν Θεοῦ, Θεὸν ἄνθρωπον γενόμενον, ὢ πάντα Πατὴρ ὑπέταξε παρεκτὸς ἑαυτοῦ, καὶ Πνεύματος ἁγίου, καὶ τούτους εἶναι οὕτως τρία.» «Εις αίρεσιν Νοητού» VΙΙI, 5.

«Και πολλά άλλα ή μάλλον όλα μαρτυρούν αυτή την αλήθεια. Επομένως είναι αναγκασμένος ακόμα και αν δεν θέλει, να ομολογήσει, τον Πατέρα Θεό παντοκράτορα, τον Ιησού Χριστὸ, Υιό του Θεού ο οποίος έγινε άνθρωπος, στον οποίο ο Πατέρας τα ὑπέταξε όλα, εκτός βέβαια από τον εαυτό του, και το Άγιο Πνεύμα, και έτσι αυτοί είναι τρείς.»

Και συνεχίζει πιο κάτω ο Ιππόλυτος, λέγοντας πως παρόλο είναι τρία πρόσωπα δεν παύει ο Θεός να είναι ένας.

«Εἰ δὲ βούλεται μαθεῖν, πὼς εἷς Θεὸς ἀποδείκνυται, γιγνωσκέτω ὅτι μία δύναμις τούτου. Καὶ ὅσα μὲν κατὰ τὴν δύναμιν, εἷς

ἐστιν Θεός. Ὅσον δὲ κατὰ τὴν οἰκονομίαν, τριχὴς ἡ ἐπίδειξις, ὡς ὕστερον ἀποδειχθήσεται, ἀποδιδόντων ἡμῶν περὶ ἀληθείας λόγον. «Εις αίρεσιν Νοητού» VΙΙI, 10.»

«Εάν δε, θέλεις να μάθεις, πως αποδεικνύεται πως ο Θεός είναι ένας, μάθε πως η Θεότητα αυτού είναι μία. Και όσον αφορά την Θεότητα, ένας Θεός υπάρχει. Όσον αφορά την οικονομία, τριπλή η φανέρωση, όπως θα αποδείξουμε αργότερα, όταν θα μιλήσουμε για την αλήθεια που μας παραδόθηκε».

Πιο ξεκάθαρη λοιπόν ομολογία για την μία ουσία (θεότητα) του Θεού σε τρία πρόσωπα, νομίζουμε πως δεν είναι δυνατόν να υπάρξει. Απλώς ο Ιππόλυτος, αντί για τη λέξη «ουσία» που εισήχθηκε αργότερα από τους Πατέρες της Πρώτης Οικουμενικής Συνόδου, χρησιμοποιεί τη λέξη «δύναμη». Ότι η λέξη «δύναμη» σημαίνει τον Θεό (Θεότητα), μας το αναφέρει ή ίδια η Γραφή και είναι λόγια του ίδιου του Χριστού: « Αλλά σας λέω, ότι από τώρα θα δείτε τον Υιό του ανθρώπου να κάθεται στα δεξιά της Δυνάμεως και να έρχεται πάνω στα σύννεφα του ουρανού» Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο, κεφάλαιο 26, στίχος 64.

Θέλουμε επίσης σ’ αυτό το σημείο να τονίσουμε, πως με τον όρο «οικονομία», στην εκκλησιαστική και θεολογική γλώσσα εννοούμε, το σχέδιο που συνέλαβε ο Θεός για την σωτηρία του ανθρώπου, με την σάρκωση του Χριστού.

Η συνέχεια του άρθρου στον Αντιαιρετικό.

( http://www.antiairetikos.blogspot.com/ )

This entry was posted in Ελλάδα - Greece, Κύπρος - Cyprus, Ορθοδοξη μελέτη της Αγίας Γραφής, Uncategorized and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s